Otizm, bireyin sosyal iletişim, davranış ve duyusal alanlarda farklılık gösterdiği doğuştan gelen nörogelişimsel bir durumdur. Genellikle 3 yaş öncesinde fark edilir. Her bireyde farklı düzeylerde görülebildiği için “spektrum” terimi kullanılır.
Temel Belirtiler
Göz teması kurmama, isme tepki vermeme
Konuşmada gecikme, tekrar eden ifadeler
El çırpma, sallanma gibi tekrarlayıcı davranışlar
Günlük rutinlerde değişikliğe karşı hassasiyet
Işık, ses veya dokunmaya aşırı tepki
Nedenleri
Kesin nedeni bilinmemektedir. Genetik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Aile tutumları veya yetiştirilme şekliyle ilgili değildir.
Tanı Süreci
Çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından gelişimsel testler, aile görüşmeleri ve gözlemlerle tanı konur. Sıklıkla kullanılan ölçekler arasında ADOS ve M-CHAT bulunur.
DSM-5’e Göre Destek Düzeyleri
Düzey 1: Hafif destek ihtiyacı
Düzey 2: Yoğun destek ihtiyacı
Düzey 3: Sürekli ve çok yoğun destek ihtiyacı
Erken Belirtiler
İsme tepki vermeme
Göz teması kurmama
Oyuncakları amacına uygun kullanmama
Tekrarlayan ses veya hareketler
Eğitimin Önemi
Erken yaşta başlayan, bireyselleştirilmiş özel eğitim otizmli bireyin gelişimi için kritiktir. Önerilen destek:
Haftada en az 20 saat bire bir eğitim
Sosyal iletişim becerilerine odaklı içerikler
Aile katılımı ile bütüncül yaklaşım
Dernek Olarak Neler Yapıyoruz?
Otizmli bireylere ve ailelerine rehberlik
Psikoeğitim ve danışmanlık hizmetleri
Farkındalık seminerleri ve toplumsal savunuculuk
Özel eğitim süreçlerine yönelik yönlendirme