Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?
DEHB, bireyin dikkatini toplamakta, dürtülerini kontrol etmekte ve hareketlerini düzenlemekte zorlandığı nörogelişimsel bir bozukluktur. Genellikle çocuklukta fark edilir, ancak yaşam boyu devam edebilir.
DEHB Belirtileri ve Alt Tipleri
Dikkat Eksikliği Tipi: Detayları atlama, dinlemiyor gibi görünme, organize olamama, görevleri tamamlayamama.
Hiperaktivite/Dürtüsellik Tipi: Yerinde duramama, aşırı konuşma, sırasını bekleyememe, söz kesme.
Karma Tip: Her iki belirti grubunun birlikte görülmesi.
Görülme Sıklığı
Çocukların %5-7’sinde görülür. Erkeklerde daha sık tanı konur, kızlarda ise genellikle dikkat eksikliği baskın olduğu için daha geç fark edilir.
Nedenleri
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık, beyin yapısı farklılıkları, doğum öncesi riskler (sigara, alkol) ve erken doğum gibi faktörler etkili olabilir.
Tanılama Süreci
DEHB tanısı, çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından ebeveyn ve öğretmen gözlemleri, klinik görüşmeler, anketler ve gelişim öyküsü üzerinden konur. Belirtilerin en az 6 ay ve birden fazla ortamda görülmesi gerekir.
Destekleyici Yöntemler
Psikoeğitim ve Davranışsal Destek: Aile ve öğretmen eğitimi, sınıf düzenlemeleri, olumlu davranış geliştirme.
Bilişsel-Davranışçı Terapi: Duygu ve davranış kontrolü, problem çözme becerileri.
Eğitim Ortamında Öneriler
Ek süre verilmesi, kısa ve sık değerlendirmeler, dikkat dağıtıcı unsurların azaltılması, uygun oturma düzeni gibi uyarlamalar başarıyı artırabilir.
Dernek Olarak Neler Yapıyoruz?
Ailelere ve çocuklara danışmanlık
Okullarda eğitim ve bilgilendirme çalışmaları
Toplumda farkındalık artırıcı kampanyalar
Tanı sonrası destek ve yönlendirme hizmetleri